Existentiële therapie

Existentiële psychotherapie is een typisch Europese brede vorm van therapie die niet is opgebouwd rond stappenplannen en strenge protocollen, maar daarentegen afgeleid van filosofisch gedachtegoed van onder andere Sartre en Heidegger.

Voor hoogbegaafden is existentiële therapie een uiterst prettige vorm van therapie omdat de begeleiding minder protocolair is opgebouwd, breed en diep gaat, en er verbanden gelegd worden die bij andere vormen van therapie buiten beschouwing blijven.

In existentiële therapie kijk je naar jouw bestaan, hoe je daar vorm aan gaf en geeft, en kúnt geven in de toekomst. Je leert zien wat je van je leven maakt op een manier die recht doet aan wat je kunt en wilt, en aan wat het leven vermag. Pure levenskunst dus.

Je leert over wie je bent, hoe je jezelf ervaart en in de wereld staat. Hoe je je verhoudt - denkt, voelt en doet - tot jezelf én je omgeving. Je leert over de interne conflicten die daarbij ontstaan: bewuste en onbewuste krachten die op tal van niveaus in ons werken.

Gelukkig worden

Een leven is maar ten dele maakbaar; je hebt je altijd óók te schikken naar wat je gegeven wordt. Of dat nu oorlog of vrede is, een financiële crisis, een vader die slaat, of een partner die jou niet ziet staan. Een leidinggevende die zijn macht misbruikt of werkeloosheid.

Het gaat er dan vooral om dat je dat feit leert accepteren en tegelijkertijd zodanige actie onderneemt dat je een draai aan je leven geeft. Daarmee geef je je bestaan opnieuw vorm en vind je zin in het leven. Misschien word je gelukkig, misschien niet.

In feite geldt dit voor veel zaken, van ongewenst moeder zijn of niet voor jezelf kunnen opkomen, tot kanker hebben of verkracht of mishandeld zijn, of werkeloos worden. Gelukkig worden is minder belangrijk dan zin - vrede, rust - vinden in je leven en vervolgens dat leven zinvol leven.

De basis

Existentiële psychotherapie is gegrondvest op enkele fundamentele overwegingen uit de existentiële filosofie:

- Leven is eindig, onvoorspelbaar, nooit perfect, en in essentie zonder zin.
- Een leven zonder angst is niet mogelijk noch wenselijk; niemand is zonder existentiële angst.
- De mens is geen ding. Je identiteit, je leven en je wereld krijgen hun verschijningsvorm in de interactie met anderen en het andere. In de kern is leven daarom de wijze waarop je je verhoudt tot anderen en het andere.
- In je leven kom je tegenover tal van dilemma's te staan die je enkel door het maken van morele keuzes kunt oplossen. Dat is, je hebt de vrijheid om te kiezen maar je bent er ook toe veroordeeld.
- Door moed te tonen en verantwoordelijkheid te nemen voor je leven maak je angst hanteerbaar en je leven leefbaar.

Bij welke problemen?

Existentiële therapie is bij uitstek geschikt voor vraagstukken rondom verlies en rouw, identiteitsvorming, zingeving, ouder worden, werk en functie, en het leren omgaan met de vervelende kanten van jezelf. Het gaat over jou en je leven, over levenskunst.

Ook op het vlak van het verwerven van een breed zelfinzicht, relationele aspecten, en het omgaan met angsten, is het een zeer krachtige therapievorm. Het is ook een therapie die, zo leert de praktijk, dikwijls werkt waar andere gefaald hebben.

Voor cliënten die 'gehum' gewend zijn, kan het werken met een existentieel therapeut een bijzondere ervaring zijn. Een existentieel therapeut is echt aanwezig, heeft een mening (hoewel hij die niet altijd verkondigt), een brede kijk op het leven, en gaat de dialoog aan. Sterker nog, de dialoog is een van zijn basisgereedschappen.

Overleven

It is not the strongest of the species that survives nor the most intelligent. It is the one that is the most adaptable to change. Charles Darwin